127
intakegesprekken gevoerd
met nieuwe taalvragers
Samen werken aan meedoen
Taalhuis Z-O-U-T is actief in de gemeenten Utrechtse Heuvelrug, Rhenen en Renswoude en zet zich in voor de aanpak van laaggeletterdheid. Binnen het Taalhuis werken de gemeenten, de Bibliotheek Z-O-U-T, verschillende samenwerkingspartners en een grote groep betrokken vrijwilligers samen. Ons gezamenlijke doel is duidelijk: iedereen de kans geven om volwaardig mee te doen in de samenleving.
Het Taalhuis is er voor mensen met een andere taalachtergrond, zowel nieuwkomers als mensen die al langere tijd in Nederland wonen. Ook mensen met Nederlands als moedertaal kunnen bij ons terecht. In Nederland hebben ongeveer 2,5 miljoen mensen moeite met lezen, schrijven, rekenen of digitale vaardigheden. Dit heeft vaak grote gevolgen voor het dagelijks leven, werk en contact met anderen.
Taalhuis Z-O-U-T helpt mensen om sterker en zelfstandiger te worden. Deelnemers krijgen laagdrempelige en passende ondersteuning bij het verbeteren van hun basisvaardigheden: lezen, schrijven, spreken, rekenen en digitale vaardigheden. Zo dragen we bij aan persoonlijke ontwikkeling en gelijke kansen voor iedereen.
2025 was een jaar van groei en betekenisvolle resultaten. Het jaar begon met veel enthousiasme en dat bleef zichtbaar gedurende het hele jaar. Het aantal deelnemers en vrijwilligers nam toe. Deelnemers bleven gemotiveerd werken aan hun leertraject en er was weinig uitval. Tegelijkertijd meldden zich veel nieuwe deelnemers aan. In de gemeente Utrechtse Heuvelrug verdubbelde het aantal aanmeldingen zelfs ten opzichte van 2024.
Laaggeletterdheid kreeg in 2025 een stevigere plek op de agenda van onze samenwerkingspartners. Dit leidde tot meer samenwerking en een effectievere aanpak.
met nieuwe taalvragers
(vrijwilliger met taalvrager)
Daarnaast gaf het Taalhuis workshops en trainingen aan professionals en organisaties die werken met inwoners. De focus lag op bewustwording: het herkennen van lage basisvaardigheden en het bespreekbaar maken daarvan. Een mooi resultaat is dat steeds meer organisaties rekening houden met taalniveau in hun communicatie en zorgen voor duidelijke en begrijpelijke informatie.
In de regio FoodValley, waar de gemeenten Rhenen en Renswoude onder vallen, zijn stappen gezet voor de oprichting van een Taalambassade. Hierbij worden taalambassadeurs geworven en ondersteund: mensen die zelf moeite hadden met basisvaardigheden en zich hebben ontwikkeld. Zij moedigen nu anderen aan om ook te leren. De coördinator van Taalhuis Z-O-U-T vervult hierbij een trekkersrol in de regio.
In het najaar van 2025 is in de regio FoodValley gestart met een impactmeting. De eerste vragenronde onder deelnemers bestond uit persoonlijke interviews, waar veel tijd en aandacht aan is besteed. In het voorjaar van 2026 volgt een tweede vragenronde bij dezelfde deelnemers. Zo meten we wat het effect is van ons werk. Deelnemers deden enthousiast mee en gaven aan dat zij zich gezien en gehoord voelen.
Een bijzonder hoogtepunt in 2025 was dat twee deelnemers, die inmiddels een hoog taalniveau hebben bereikt, zich nu zelf inzetten als vrijwilliger bij het Taalhuis. Dit is een mooi voorbeeld van hoe ondersteuning kan leiden tot zelfstandigheid én betrokkenheid.
“Twee deelnemers zetten zich nu zelf in als vrijwilliger bij het Taalhuis. Een mooi voorbeeld van hoe ondersteuning kan leiden tot zelfstandigheid én betrokkenheid.”
In de Bibliotheek Z-O-U-T is een aanbod aanwezig van boeken die geschikt zijn voor laaggeletterden. Zowel voor mensen met een Nederlandse achtergrond als voor anderstaligen. Het Taalhuis heeft het afgelopen jaar gezorgd voor de uitbreiding van de collectie. Daarbij is aandacht voor een evenwichtige collectie met voldoende materialen voor de laagtaalvaardige inwoners. Ook wordt bijgehouden welke actuele uitgaven er verschijnen en of deze boeken geschikt zijn voor de Taalhuiscollectie. Er zijn vijf categorieën binnen deze collectie: lezen, woordenboeken, leermateriaal voor beginners, leermateriaal voor gevorderden en didactiek. Deze laatste categorie is bestemd voor de vrijwilligers. In de bibliotheekvestigingen in Amerongen, Doorn, Driebergen, Leersum, Maarn, Rhenen, Elst en Renswoude staat een Taalhuiskast met de collectie. In deze bibliotheken is ook de Start!-krant te vinden, met nieuws in eenvoudige taal.
In 2025 zijn er meer taalhuisactiviteiten geweest en zijn meer taalvragers bereikt en geholpen dan in 2024. Vooral in de gemeente Utrechtse Heuvelrug zijn veel intakegesprekken gehouden met nieuwe taalvragers. Daarnaast zijn er ook veel nieuwe taalmaatjeskoppelingen gemaakt, voor een-op-een contact tussen een taalvrager en een vrijwilliger. Ook voor de taalcafés en taallessen waren in 2025 meer deelnemers dan eerder. Tijdens de Meeleesclubs wordt steeds in een groepje gezamenlijk een boek in eenvoudige taal gelezen. Een ander mooi voorbeeld van een activiteit is de speciale high tea die we in Rhenen organiseerden met het doel het netwerk van deelnemers te vergroten.
Oefenplein Rhenen
een speciale High Tea in Rhenen (6 bijeenkomsten)
overige Taalhuisactiviteiten
en -bijeenkomsten
In Doorn, Driebergen, Leersum, Rhenen, Elst en Renswoude vindt (bijna) wekelijks een Taalcafé plaats. In het Taalcafé kunnen mensen in informele setting oefenen met de Nederlandse taal. Deelname is gratis. Als men aan meer behoefte heeft, voert het Taalhuis intakegesprekken met de taalvragers om het taalniveau te bepalen. Vervolgens monitort het Taalhuis het leertraject dat hen is aangeboden. Dit kunnen zowel formele als non-formele taallessen zijn. Het aantal keer dat er deelgenomen werd aan een van de taalcafés groeide van 1.836 in 2024 tot 2.204 in 2025.
De meeleesclubs van het Taalhuis zijn een leuke en laagdrempelige manier om aan het taalniveau te werken. Wekelijks leest een groepje onder leiding van een vrijwilliger samen een boek in eenvoudig Nederlands, waarbij de vrijwilliger voorleest en de deelnemers zelf meelezen. Deelname is gratis.
Er waren 262 taalcafés waar in totaal 2204 keer aan werd deelgenomen.
Er waren 92 meeleesclubmomenten waar in totaal 344 keer aan werd deelgenomen.
“Door het taalcafé durf ik meer Nederlands te spreken. Op mijn werk vertelden ze mij dat ik opeens beter Nederlands praat.”